BES Nedir ve Devlet Katkısı Nasıl Çalışır?
Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), çalışanların emeklilik için düzenli birikim yapmasını teşvik eden bir sistemdir. Katkılarınızın %25'i devlet tarafından hesabınıza eklenir; 2026 yılında yıllık devlet katkısı üst limiti 20.000 TL'dir. Yani yıllık 80.000 TL'ye kadar yaptığınız katkının tamamı %25 devlet katkısı alır.
BES'ten tam fayda için en az 10 yıl sistemde kalmanız ve 56 yaşını doldurmanız gerekir. Erken çekimde devlet katkısının bir kısmı geri alınır. BES katkıları ayrıca gelir vergisi matrahından düşülebilir; bu da ek vergi tasarrufu sağlar.
Örnek Senaryolar
Aylık 1.000 TL: Yıllık 12.000 TL katkı, devlet 3.000 TL ekler. 10 yılda (getiri hariç) 120.000 + 30.000 = 150.000 TL. Getiri ile birlikte hesap makinesinde görebilirsiniz.
Aylık 5.000 TL: Yıllık 60.000 TL katkı, devlet 15.000 TL ekler. 10 yılda katkılar 600.000 + 150.000 = 750.000 TL (getiri eklenmeden).
Aylık 7.000 TL: Yıllık 84.000 TL katkı; devlet en fazla 20.000 TL ekler (tavan). 84.000 TL'lik katkının 80.000 TL'si %25, kalan 4.000 TL devlet katkısız.
BES ve Vergi İndirimi
BES katkıları gelir vergisi matrahından düşülebilir. Yıllık belirli bir limite kadar (örneğin 30.000 TL) yaptığınız katkı, vergi hesaplamasında matrahtan düşülür; böylece hem devlet katkısı hem de vergi tasarrufu elde edersiniz. Yüksek gelirli çalışanlar için bu çifte avantaj önemlidir. Vergi hesap makinesi ile vergi dilimlerinizi kontrol edebilir; BES katkısı sonrası vergi tasarrufunuzu tahmin edebilirsiniz.
BES mi Mevduat mı?
Mevduat faizi vergiye tabidir ve devlet katkısı yoktur. BES'te ise %25 devlet katkısı ve vergi indirimi vardır; getiri de fon performansına bağlıdır. Kısa vadeli ihtiyaçlar için mevduat, uzun vadeli emeklilik birikimi için BES genelde daha mantıklıdır. Birikim hesap makinesi ile mevduat senaryolarını, bu araç ile BES senaryolarını karşılaştırabilirsiniz.
2026 BES Güncel Oranlar ve Limitler
2026 yılında BES devlet katkısı oranı %25 olup, yıllık devlet katkısı üst limiti 20.000 TL'dir. Yani yıllık 80.000 TL'ye kadar yaptığınız katkının tamamı %25 devlet katkısı alır; 80.000 TL üzeri katkılar devlet katkısına tabi değildir. Tam devlet katkısına hak kazanmak için en az 10 yıl sistemde kalmanız ve 56 yaşını doldurmanız gerekir. Erken çekimlerde devlet katkısı kademeli olarak geri alınır (3 yıl %15, 6 yıl %35, 10 yıl %60 oranında hak ediş). Vergi indirimi limitleri her yıl bütçe kanunu ile güncellenebilir; güncel limitler için BES şirketiniz veya mali müşavirinizle kontrol edin.
İpuçları ve Öneriler
- Devlet katkısı tavanına yaklaşın: Bütçeniz elveriyorsa yıllık 80.000 TL katkı (ayda ~6.667 TL) ile tam devlet katkısı (20.000 TL) alırsınız. Vergi hesap makinesi ile BES indirimi sonrası vergi tasarrufunuzu tahmin edin.
- Uzun vade düşünün: BES en az 10 yıl kalındığında tam devlet katkısına hak kazandırır; kısa vadede ihtiyaç duyacağınız parayı BES'e yatırmayın.
- SGK ile birlikte planlayın: SGK emeklilik yaşı ve prim günü bilgisi için Emeklilik hesap makinesi ve SGK Emeklilik Tablosu rehberini kullanın.
- Getiri varsayımı: Bu hesap makinesinde beklenen yıllık getiri oranını kendiniz girebilirsiniz; geçmiş performans garanti değildir, makul bir oran (ör. %8–12) ile senaryo kurun.
- Birikim ve yatırım karşılaştırması: Yatırım hesap makinesi ve birikim hesap makinesi ile diğer tasarruf seçeneklerini karşılaştırabilirsiniz.
İlgili Araçlar ve Rehberler
- BES Devlet Katkısı Nasıl Hesaplanır? – Detaylı rehber
- Emeklilik Hesap Makinesi – SGK ve yaş hesaplama
- SGK Emeklilik Tablosu – Emeklilik yaşı ve prim
- Birikim Hesap Makinesi – Düzenli tasarruf
- Finansal Terimler Sözlüğü